3.2 Onderzoekspopulatie en steekproef

3.2 Onderzoekspopulatie en steekproef

Nu je weet welke onderzoeksopzet je gaat gebruiken, is de volgende stap om duidelijk te beschrijven wie je gaat onderzoeken. Dit gaat over je populatie en steekproef. Een duidelijke afbakening voorkomt dat je te veel (of juist te weinig) mensen benadert, en helpt je om gerichter data te verzamelen.
De populatie is de volledige groep mensen (of objecten) waar je onderzoek over gaat. De steekproef is het kleinere deel van die groep dat je daadwerkelijk onderzoekt. In bijna alle scripties onderzoek je niet de hele populatie, maar een zorgvuldig gekozen steekproef.
Voorbeeld
Stel dat je onderzoekt in hoeverre vermindert het gebruik van een planningsapp stress bij studenten in hun afstudeerfase?
Populatie: alle hbo-studenten in Nederland die bezig zijn met afstuderen.
Steekproef: 15 studenten van de opleiding Commerciële Economie aan Hogeschool X die in de periode februari–juni 2025 afstuderen.

Waar moet je op letten bij het beschrijven van je populatie en steekproef?

💡
Tip
Gebruik de keuzes die je al hebt gemaakt in
1.4 Opstellen van een plan van aanpak
. Je hebt daar waarschijnlijk al in grote lijnen beschreven wie je gaat onderzoeken; hier werk je dat concreter uit.
  1. Duidelijke omschrijving: Benoem kenmerken zoals leeftijd, opleiding, functietitel, regio, en eventuele specifieke criteria (bijvoorbeeld minimaal 3 maanden werkervaring).
  1. Selectiecriteria: Leg uit waarom juist deze groep relevant is voor je onderzoeksvraag.
  1. Omvang van de steekproef: Zorg dat deze groot genoeg is om betrouwbare resultaten te krijgen, maar klein genoeg om haalbaar te zijn binnen je tijd en middelen.
  1. Selectiemethode: Geef aan hoe je de deelnemers kiest. Er zijn verschillende methoden:
Selectiemethode
Uitleg
Voorbeeld
Aselect (willekeurig)
Iedereen in de populatie heeft een gelijke kans om gekozen te worden. Dit verkleint de kans op bias en zorgt voor een representatieve steekproef.
Uit een lijst met 200 studenten trek je via een random generator 20 namen.
Selectief (gericht)
Je kiest deelnemers op basis van specifieke kenmerken die belangrijk zijn voor je onderzoeksvraag.
Alleen studenten selecteren die minimaal 32 uur per week werken naast hun studie.
Convenience (gemak)
Je kiest deelnemers die makkelijk bereikbaar of beschikbaar zijn. Dit is snel en goedkoop, maar minder representatief.
Je vraagt klasgenoten en vrienden of zij mee willen doen aan je enquête.
Stratified (gestratificeerd)
Je verdeelt de populatie eerst in subgroepen (strata) en trekt daarna willekeurig deelnemers uit elke groep, zodat alle groepen vertegenwoordigd zijn.
Je verdeelt studenten in voltijd- en deeltijdgroepen en kiest uit beide groepen evenveel deelnemers.
Snowball (sneeuwbal)
Je start met een kleine groep deelnemers en vraagt hen om anderen aan te bevelen. Handig bij moeilijk bereikbare doelgroepen.
Je interviewt drie startende ondernemers en zij brengen je in contact met andere starters.
✍️
3.2.1
Beschrijf aan de hand van de volgende punten kort jouw onderzoekspopulatie en steekproef.
  1. Populatie
  1. Steekproef
  1. Selectiecriteria
  1. Omvang steekproef (aantal deelnemers)
  1. Selectiemethode
  1. Waarom deze keuze relevant is voor mijn onderzoeksvraag
Voorbeeld
Populatie: Alle hbo-studenten in Nederland.
Steekproef: 30 hbo-studenten van Hogeschool Utrecht.
Selectiecriteria:
  • Minimaal in het tweede studiejaar (omdat zij ervaring hebben met studeren en plannen).
  • Hebben in de afgelopen 6 maanden minimaal één planningsapp gebruikt.
Omvang steekproef (aantal deelnemers): 30 deelnemers.
Selectiemethode: Selectief (gericht). Alleen studenten die voldoen aan de criteria worden benaderd.
Waarom deze keuze relevant is voor mijn onderzoeksvraag:
De onderzoeksvraag richt zich specifiek op ervaren hbo-studenten die al met planningsapps werken. Door deze doelgroep te selecteren, kan ik gerichte informatie verzamelen over de invloed van de app op hun stressniveau.
 
Nu je weet wie je gaat onderzoeken, kijken we in het volgende onderdeel naar hoe je de benodigde gegevens gaat verzamelen.